Đau thần kinh tọa

 Đau thần kinh tọa Phuocan.net - Bệnh do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó thoát vị đĩa đệm gây chèn ép rễ thần kinh là nguyên nhân thường gặp nhất (60-90%). Phần lớn các trường hợp đau thần kinh tọa do thoát vị đĩa đệm có thể điều trị khỏi bằng phương pháp nội khoa bảo tồn. Chỉ có khoảng 20% các trường hợp phải điều trị can thiệp và phẫu thuật. Kết quả điều trị phẫu thuật phụ thuộc vào sự đúng đắn của chỉ định phẫu thuật và độ chính xác của phương pháp phẫu thuật. Trong tương lai, ngày càng có các phương pháp điều trị hiệu quả và ít gây tổn thương hơn cho loại bệnh lý này.

  1. Triệu chứng:

  Cột sống là trụ cột của cơ thể, bao gồm nhiều đốt sống. Giữa các đốt sống có các đĩa đệm được coi như lò xo sinh học, nó làm giảm lực nén khi đi, chạy, mang vác, lao động. Nhờ nó mà tủy sống và não được bảo vệ.  Đau mỏi cột sống, nhất là thắt lưng, đau xuống mông và mặt sau đùi qua khuỷu đầu gối xuống đến bắp chân, ngón chân thường là giữa ngón chân cái và ngón thứ 2, đó là đau dây thần kinh hông hay là đau thần kinh tọa.

   Bệnh cảnh điển hình là sau một gắng sức xuất hiện đau, khởi đầu là đau lưng, vài giờ hoặc vài ngày sau đau tiếp tục tăng lên và lan xuống mông, khoeo và cẳng bàn chân theo đường đi của dây thần kinh tọa.

  Khi thoát vị đĩa đệm, chức năng lò xo mất hoặc giảm. Nhân nhầy mất nước khô dần, mất đàn hồi tức là mất lực căng phồng. Nhân nhầy lại dễ vỡ thành mảnh nhỏ làm rách vòng sợi đĩa đệm, làm suy yếu dây chằng dọc sau, chèn ép vào rễ thần kinh gây đau. Nếu chèn ép vào rễ thắt lưng V thì hướng đến ngón chân cái và ngón gần ngón cái. Nếu chèn ép vào rễ cùng I thì hướng đến bờ ngoài bàn chân và lòng bàn chân đến 2/3 ngoài. Đau có thể âm ỉ nhưng cũng có thể dữ dội như dao đâm. Đau tăng lên khi ho, hắt hơi, cúi gập cổ... Cột sống có thể bị lệch vẹo do tư thế chống đau, đi lại cách hồi (đi được một đoạn đường phải nghỉ vì đau, sau khi đi lại được thì quãng đường sau ngắn hơn đoạn đường trước). Đau và tê bì, tê cóng mé sau cẳng chân, mu bàn chân, ngón chân. Khó gấp bàn chân. Nặng có thể gây teo cơ mông, cơ cẳng chân, chân lạnh, phù, ra mồ hôi hoặc liệt vài nhóm cơ. Đi dép không có quai hậu dễ bị trượt. Nằm ngửa phải co chân đau, không duỗi thẳng được.

  Đau thần kinh tọa 80% là đau dây hông, do rễ, phổ biến nhất là thoát vị đĩa đệm, 20% là do căn nguyên khác như gai, lao, trật, u rễ thần kinh hoặc chấn thương...

2. Điều trị

  Xét nghiệm , chụp cắt lớp hoặc cộng hưởng từ hoặc X quang.

Điều trị nội khoa:

  Bệnh nhân cần có chế độ bất động trong giai đoạn đau cấp tính. Những khuyến cáo gần đây là nên cho vận động sớm ngay khi đau giảm tuỳ theo cảm nhận của bệnh nhân nhằm tăng khả năng của cơ cột sống. Cũng có thể kết hợp vật lý liệu pháp: dùng nhiệt, xoa nắn chỉnh hình, điện xung, sóng ngắn, châm cứu, kéo giãn cột sống.
 
  Thuốc giảm đau: Có thể dùng các thuốc giảm đau, hạ nhiệt chống viêm không steroid  như ibuprofen, ketoprofen, diclofenac, indomethacin... hoặc các thuốc paracetamol kể cả những thuốc phối hợp hoặc thuốc ức chế chọn lọc COX-2 như celecoxilo, hoặc dẫn chất tổng hợp oxicam như piroxican.

  Kết hợp với thuốc thư giãn cơ, giãn mạch như mephonecin (biệt dược: decontractyl, decozactyl...) hoặc với tolperison (biệt dược: micorelax, mydocalm, tomeron, etalysone) và một số thuốc khác tương đương hóa học như eperison, methocarbamol, thiocolchicosid...

Luyện tập:

   Trong khi uống các thuốc trên, kết hợp ngay với luyện tập, với các động tác:

- Nằm trên giường cứng hoặc đệm cứng (không nằm trên giường đệm mềm, lún).

- Nằm thẳng người, từ từ giơ thẳng một chân lên, vuông góc 45 độ (hoặc hơn) với thân, xong từ từ hạ xuống, đổi sang chân kia (mỗi chân làm 8-10 lần).

- Nằm ngửa trên giường, duỗi thẳng hai chân, từ từ giơ thẳng cả hai chân, tạo một góc 45, 50, 60 độ với thân và đầu (càng lớn càng tốt). Từ từ hạ chân xuống. Làm 10 lần.

- Ngồi dậy, bên mép giường, hai chân để dưới nền. Giơ hai tay ngang mặt, đánh hai tay về bên phải rồi về bên trái (hết cỡ). Làm 10 lần.

- Đứng thẳng người, hai chân hơi dạng, cúi khom người xuống, hai tay sờ vào được ngón chân cái, đánh tay sang phải, rồi sang trái (hết cỡ). Làm 10 lần.

- Đứng thẳng người, chân hơi dạng, hai tay chống bên hông, lắc vòng (không cần vòng) hết cỡ theo chữ  O  về phải, xong về trái (10 lần).

  Uống thuốc kết hợp luyện tập như thế chắc chắn sẽ có cải thiện nhanh chóng bệnh thần kinh tọa đặc biệt với thể cấp tính và thể mạn tính, các tình trạng đau lưng không rõ nguyên nhân, kể cả đau hông cả hai bên. Nếu kết hợp thêm với liệu pháp vật lý thì càng tốt.

  Một số phương pháp chữa trị khác như tiêm novocain + vitamin B12 vào khoang ngoài màng cứng, tiêm triamcinolon trực tiếp vào đĩa đệm cũng có kết quả tốt nhưng đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao.

  Phẫu thuật

    Chỉ định phẫu thuật trong các trường hợp điều trị nội khoa đúng phương pháp trên 3 tháng mà không có kết quả, người bệnh đau rất nhiều, liên tục, không giảm khi nghỉ ngơi hay dùng thuốc giảm đau, có biểu hiện liệt hay yếu một phần hay toàn bộ cơ lực của các nhóm cơ mà do các rễ thần kinh chi phối. Mất phản xạ gân gót luôn luôn tồn tại trong thể liệt nặng, nhưng nếu chỉ mất phản xạ gân gót đơn độc mà không kèm với liệt vận động thì không phải là một dấu hiệu của sự nặng bệnh và triệu chứng đó thường tồn tại sau cả khi đã hết đau. Có hội chứng đuôi ngựa: thường gặp trong đau rễ L5 (khối thoát vị lớn, thể trung tâm) biểu hiện bằng rối loạn cơ tròn (bí hay tiểu, đại tiện không tự chủ); đau thần kinh tọa kiểu nhiều rễ và hai bên; giảm hay mất cảm giác vùng yên ngựa (vùng tầng sinh môn); mất phản xạ gân gót.

   Kỹ thuật mổ nội soi ít xâm lấn được áp dụng trong những năm gần đây và ngày càng phát triển vì tính chất ưu việt của phương pháp: ít xâm lấn, ít gây tổn thương tổ chức, đặc biệt là giảm nguy cơ xơ hóa sau phẫu thuật. Phương pháp điều trị phẫu thuật cho một tỷ lệ thành công khá cao: từ 70 - 90% các trường hợp tùy theo các phương pháp phẫu thuật. Triệu chứng đau kiểu rễ thần kinh thường biến mất sau mổ nhưng triệu chứng đau thắt lưng có thể tồn tại kéo dài.

Tham khảo SK & ĐS

Gửi bình luận của bạn


Mã bảo vệ

Tạo mã bảo vệ khác

                          THÔNG TIN LIÊN HỆ     

   

    PHÒNG KHÁM ĐA KHOA PHƯỚC AN - KRÔNG PĂC 

 

  •      ĐC: 143, Giải Phóng -Thị Trấn Phước An -

           Krông Păc - Đăk Lăk .

  •    ( Gần Ngã 3 đi Krông Bông)
  •      Email : pkdkphuocan@gmail.com

 

 

Phòng khám đa khoa Phước An - Krông Păc