Chào mừng đến với Phòng Khám Phước An !

U xơ tiền liệt tuyến

 U xơ tiền liệt tuyến Phuocan.net - U xơ  tiền liệt tuyến là một u lành tính, thường xuất hiện xuất hiện ở nam giới khi tuổi bắt đầu cao. Bệnh có thể gây ra một số biến chứng làm tắc đường tiết niệu. Việc điều trị bằng phương pháp ngoại khoa thường đem lại kết quả tốt. Tuy nhiên, những năm gần đây nhờ những nghiên cứu về sinh hóa và dược lý nên đã hình thành một xu hướng điều trị nội khoa.

1. Đặc điểm

  Tuyến tiền liệt hình thành từ tuần lễ thứ 12 ở thai nhi nam, phát triển theo quá trình biệt hóa đến khi trẻ ra đời. Đến lúc dậy thì tuyến tiền liệt tiếp tục phát triển và hoạt động như một tuyến sinh dục phụ.

  U xơ tiền liệt tuyến và ung thư tuyến tiền liệt  tuy không có liên quan  gì với nhau, nhưng 2 bệnh này có thể xuất hiện  một lúc ở bệnh nhân cao tuổi, ở Việt Nam bệnh u xơ tiền liệt tuyến có dấu hiệu tăng

  U xơ tiền liệt tuyến là hậu quả của quá trình lão hóa sinh vật, nhưng trải qua thời gian, nguyên nhân bệnh lý về u xơ tuyến tiền liệt mới được xác định và các phương pháp điều trị đặc hiệu đã được tìm ra.

  U xơ tiền liệt tuyến là nguyên nhân thường gặp nhất gây hội chứng tắc đường tiết niệu dưới bàng quang. Niệu đạo tuyến tiền liệt bị kéo dài và bị chèn ép bởi 2 thùy bên, bàng quang dầy gấp 2-3 lần so với bình thường, các thớ cơ phì đại, bị các tương bào và tế bào lympho xâm nhiễm. Mặt khác, do áp lực trong bàng quang  khi đi tiểu tăng từ 30-50cm nước hoặc cao hơn, niêm mạc bàng quang bị đẩy qu các thớ cơ ra ngoài, tạo thành các hình lồi lõm trong lòng bàng quang mà người ta thường gọi là cột vag hang. Một số hang có thể biến thành túi thừa bàng quang. Vùng tam giác bàng quang dễ bị phì đại và chèn ép làm hẹp đoạn niệu đạo chui qua bằng quang. Điều này làm trở ngại cho dòng nước tiểu từ niệu đạo xuống, làm tăng áp lực trong lòng niệu quản và đến giai đoạn không bù trừ, tác dụng van của lỗ niệu quản mất đi. Sự trào ngược nước tiểu từ bàng quang lên niệu quản và đài  bể thận không tránh khỏi kgi bàng quang còn tồn đọng nước tiểu do không đủ khả năng tống hết nước tiểu ra ngoài. Ở giai đoạn này, áp lực nước tiểu làm giãn đài bể thận, gây thận ứ nước, viêm thận – bể thận, suy thận và hỏng thận trong khi bàng quang giãn và mất dần trương lực.

  Tùy theo phát triển của u xơ và thích ứng của cơ tể bệnh nhân triệu chứng bệnh có thể chia làm ba giai đoạn:

- Giai đoạn 1: Là giai đoạn cơ năng chưa có tổn thương, thực thể bệnh nhân đi tiểu khó với các biểu hiện như nước tiểu ra chậm, dòng nước tiểu nhỏ và yếu, ngắt quãng, đi tiểu xong còn nhỏ giọt, thời gian đi tiểu kéo dài. Đồng thời do sự kích thích của cơ bàng quang phì đại, bệnh nhân có chứng đi tiểu vội, buồn đi tiểu là phải đi ngay, đi nhiều lần trong ngày và đêm, đặc biệt về gần sáng

- Giai đoạn 2: Là giai đoạn đã có tổn thương thực thể tức là bàng quang giãn là có tồn đọng nước tiểu trên 100ml. Ở giai đoạn này, bệnh nhân đi tiểu khó, nhiều lần với mức độ tăng lên, ảnh hưởng đến sinh hoạt. Đi tiểu xong bệnh nhân vẫn còn cảm giác đi chưa hết và một lúc sau lại phải đi nữa. Những hiện tượng này làm bệnh nhân lo lắng, đặc biệt sự ứ đọng nước tiểu thường kèm theo những dấu hiệu nhiễm khuẩn với các biểu hiện đi tiểu buốt, nước tiểu đục.

- Giai đoạn 3: Là giai đoạn có tổn thương thực thể nặng, ảnh hươmgr đến chức năng thận và sự thích ứng của cơ thể đã giảm sút. Đây là giai đoạn không bù trừ, lúc này cơ thanhg bàng quang mỏng, mấtương lực, ứ đọng nước tiểu tăng, kèm theo nhiễm khuẩn. Các triệu chứng đi tiểu khótăng đến mức  bệnh nhân phải đi tiểu nhiều lần, có khi dẫn đến tình trạng nghịch lí là đái rỉ liên tục do nước tiểu tràn đầy bàng quang giãn căng. Ở giai đoạn này, các triệu chứng toàn xuất hiện rầm rộ như thiếu máu, buồn nôn, ăn kém, buồn ngủ, mẹt mỏi, phù, tăng huyết áp. Đó là những biểu hiện suy thận do tắc đường tiết niệu. Trong thực tế quá trình diễn biến theo 3 giai đoạn trên không phải lúc nào cũng xuất hiện. Sự tiến triển của bệnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là sự tăng trưởng của u xơ, sự thích ứng của cơ thể và cách sinh hoạt của từng người. Mặt khác trong bất cứ giai đoạn nào bí đai hoàn toàn cũng có thẻ xảy ra và đặt bệnh nhân trong tình trạng cấp cứu.

   Những triệu chứng thường gặp là bí đái hoàn toàn, làm bệnh nhân đau quặn dữ dội vùng bụng dưới bí đái không hoàn toàn, bệnh nhân đái được nhưng nước tiểu bị ứ đọng trong bàng quang trên 100ml, túi thừa bàng quang, đái ra máu, nhiễm khuẩn tiết niệu, suy thận do viêm bể thận.

2. Chẩn đoán U xơ tiền liệt tuyến

  Siêu âm là phương pháp được áp dụng rộng rãi ở nước ta. Siêu âm tiền liệt tuyến là kỹ thuật dùng sóng âm thanh có tần số cao đưa vào trong cơ thể rồi ghi nhận và phân tích sóng dội ngược về để tạo nên hình ảnh ở màn hình máy siêu âm. Đây là một phương tiện khám an toàn, nhanh chóng, đơn giản, là thủ thuật không xâm lấn vào  tiền liệt tuyến  , không đau, rẻ tiền, không gây độc hại. Nếu siêu âm qua đường bên ngoài da vùng bụng, thì người bệnh chỉ cần nhịn đi tiểu để cho bàng quang căng to đẩy  tiền liệt tuyến  lên sẽ cho hình ảnh rõ và chính xác hơn, hoặc có thể siêu âm đầu dò qua ngã trực tràng. Siêu âm không những đánh giá về mặt hình thể mà còn giúp đánh giá được khối lượng của  tiền liệt tuyến  , kích thước, tính chất như của khối u đồng nhất hay không đồng nhất, đo được lượng nước tiểu tồn lưu trong bàng quang. Tuy nhiên, siêu âm chỉ là cảm nhận có tính chất chủ quan của bác sĩ, nên kết quả còn phụ thuộc vào chất lượng của máy và kinh nghiệm của bác sĩ. Vì vậy, nên phối hợp thăm khám  tiền liệt tuyến  qua đường hậu môn – trực tràng, khi cần thiết có thể áp dụng một số xét nghiệm và kỹ thuật khác như chụp cắt lớp hay chụp cộng hưởng từ.

3. Phương pháp điều trị

  Hiện tại có nhiều phương pháp để điều trị. Phương pháp điều trị nội khoa được ưu tiên với u nhỏ, triệu chứng mới xuất hiện, rối loạn tiểu tiện chưa nhiều hoặc chưa có chỉ định phẫu thuật. Có 2 nhóm thuốc chính được sử dụng rộng rãi hiện nay:

   Nhóm ức chế alpha blockers

   Thuốc thuộc nhóm ức chế 5-alpha reductase

  Khi điều trị nội khoa tỏ ra kém hiệu quả thì điều trị phẫu thuật vẫn là biện pháp tối ưu, giải quyết triệt để nguyên nhân. Trước đây, người ta phải mổ hở, bóc lấy khối u. Phương pháp này thường gây mất máu nhiều, người bệnh phải nằm viện kéo dài, tốn kém, sức khỏe phục hồi chậm. Hiện nay, phương pháp mổ nội soi qua đường niệu đạo để cắt u xơ tiền liệt tuyến  được áp dụng phổ biến rộng rãi nước ta cũng như các nước trên thế giới. Phẫu thuật này với ưu điểm là ít gây mất máu và ít đau nên người bệnh phục hồi sức khỏe nhanh chóng.

  Như vậy, u xơ tiền liệt tuyến  không phải là bệnh lý ác tính, mà là sự phì đại lành tính của tiền liệt tuyến . Bệnh bắt đầu vào độ tuổi trung niên, tiến triển từ từ và thường chỉ gây ra triệu chứng sau tuổi 50. Bệnh chiếm tỷ lệ cao trong xã hội. Theo thống kê ở nước ta có tới 45 – 70% số nam giới trong độ tuổi từ 50 – 75 mắc căn bệnh này, tuổi càng cao thì tỷ lệ mắc bệnh càng lớn. Nam giới lớn tuổi được bác sĩ chẩn đoán là bướu lành  tiền liệt tuyến  chớ nên quá lo lắng và được xem đây là tiến trình phát triển bình thường, trong khi chờ đợi các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu và lý giải một cách sáng tỏ hơn.

Menu