Quần vợt, các hình thức chấn thương thường gặp-Cách xử trí

Phước An - Chấn thương trong tennis(Phước An) -Phong trào quần vợt ở Việt Nam đang ngày càng phát triển, số lượng người tập gia tăng. Tuy nhiên việc chấn thương có thể làm bạn giảm khả năng tập luyện và thi đấu, bạn sẽ mất đi những giờ phút thích thú với môn thể thao này. Và một khi bị chấn thương nếu điều trị không đúng cách bạn có thể làm cho các chấn thương trở nên dai dẵng, mãn tính, thậm chí không bao giờ hồi phục tốt. Chuyên đề này sẽ lần lượt cung cấp cho các bạn những thông tin hiểu biết về các nguyên nhân, hình thức chấn thương thường gặp – xử trí và phòng ngừa chấn thương trong tennis. Hy vọng sẽ giúp cho người chơi tennis có thể tập luyện và thi đấu tốt hơn cũng như phòng tránh các chấn thương có thể xảy ra.

NGUYÊN NHÂN:

Khởi động không kỹ:

Do phải di chuyển nhanh và thường xuyên nên các cơ ở vùng cẳng chân và cổ chân chịu lực lớn – lực đánh ở tay mạnh và không cân bằng giữa các cơ mặt trong và ngoài cánh tay dễ sinh ra tình trạng quá tải ở vai, khuỷu và cổ tay

Do vậy cần phải làm dẻo các khớp: vai, khuỷu, cổ tay, gối, cổ chân

Căng cơ thật kỹ các cơ vùng vai, cánh tay, lưng, đùi sau để tránh bị giãn – rách cơ

 

Dụng cụ thi đấu không phù hợp:

Giày: rất quan trọng.

Đế giày phải phù hợp với mặt sân, độ bám của đế phải tốt nhưng không được quá dính và mềm vì dễ bị lật cổ chân (trật sơmi). Đế phải có độ nhún để tránh chấn thương bị cổ chân do phải di chuyển và chịu lực nhiều. Trường hợp chấn thương ở cổ chân của tay vợt nổi tiếng Martina Hingis là một ví dụ về sử dụng giày không phù hợp.

Mặt sân không tốt: dễ làm đau cổ chân, dễ trượt ngã.

Vợt:

Là dụng cụ thi đấu, nên cần phải lựa chọn cẩn thận cho phù hợp với khả năng từng người, nhất là người mới tập luyện. Vợt phù hợp sẽ giúp bạn tăng thêm hiệu quả khi tập luyện thi đấu và giảm cả chấn thương khuỷu – cổ tay – vai. 3 điểm quan trọng cần chú ý, đó là:

Trọng lượng vợt:(360 – 397g) nên chọn loại vợt nhẹ đối với người mới tập luyện để tránh quá tải. Các thế hệ vợt mới với chất liệu tổng hợp thường xuyên được cải tiến, tuy nhiên giá cả lại khá đắt.

Cán vợt:có độ bám và phải vừa bàn tay của bạn. Theo Nirschl chiều dài của vòng cán vợt hợp lý được tính từ đầu xa bờ ngoài ngón 4 kéo đến đường trên cùng của vân gan tay (hình) (đối với người Việt Nam thường từ 11-13 cm). Nếu cán vợt quá lớn thì bạn dễ bị đau cổ tay và lực đánh yếu, nếu cán vợt nhỏ dễ bị tuột, xoay vợt

Lực căng của mặt vợt:phải phù hợp với thể lực và lực đánh của tay bạn. Trung bình từ 25-28 kgN với người trẻ mới tập chơi. Nếu vợt quá căng bạn dễ bị chấn thương khuỷu, cổ tay, vai

Kỹ thuật:

Sai sót kỹ thuật có thể gây chấn thương vai – khuỷu – cổ tay. Ví dụ trong hội chứng Tennis elbow, một trong những nguyên nhân là do cú giao bóng hoặc cú smash (cú đập) gấp khuỷu quá sớm làm căng đột ngột các cơ ở mặt ngoài khuỷu, lâu ngày gây viêm mạn tính… các gân cơ này

Tình trạng sức khỏe cơ thể:

Nếu bạn tập luyện hay thi đấu trong tình trạng mệt mỏi thì rất dễ bị chấn thương. Đau viêm vùng răng miệng cũng có thể làm bạn mất tập trung khi thi đấu hoặc khi bạn dùng nhiều rượu bia tuyệt đối không nên tập luyện thi đấu.

Thời tiết xấu:

Quá nóng hoặc quá lạnh dễ làm cho bạn mau mệt, vọp bẻ, cứng cơ, rách cơ.

Thi đấu quá gắng sức hoặc gặp đối thủ quá mạnh:bạn rất dễ bị chấn thương do quá tải.

Tâm lý quá căng thẳng khi thi đấu

CÁC CHẤN THƯƠNG:

CHẤN THƯƠNG VAI:
Thường gặp ở VĐV chuyên nghiệp.
Nguyên nhân:
-Lực chịu ở vai rất lớn, nhất là trong giao bóng – cú đập – cú đánh trái tay.
-Cơ bao quanh khớp vai, đặc biệt cơ trên gai (cơ chủ lực trong động tác dang và xoay ngoài khớp vai) có thể bị thương khi lực quá lớn.
Hình thức:
-Có thể là chấn thương cấp tính: giãn, rách, đứt (thường rất hiếm)
-Đa số là chấn thương quá tải, đó là những vi chấn thương có thể lặp đi lặp lại nhiều lần làm suy yếu gân cơ, gây viêm mãn tính; vai đau nhiều khi vận động.
CHẤN THƯƠNG CƠ LƯNG:
Thường gặp ở VĐV chuyên nghiệp
Nguyên nhân:
-Thường do lực gập duỗi thân đột ngột làm căng các khối cơ lưng – cơ dựng sống (trong giao bóng – xoay người đột ngột – đánh với)
Hình thức:
-Thường là những chấn thương giãn cơ cấp tính, nếu không điều trị tốt có thể tái phát nhiều lần thành mãn tính dai dẳng rất khó điều trị.
(Hình 1)
CHẤN THƯƠNG KHUỶU (TENNIS ELBOW):
Là chấn thương rất thường gặp ở VĐV nghiệp dư
Nguyên nhân:
-Lực tác động lên khuỷu quá sức chịu đựng của các cơ vùng khuỷu
-Do sai sót về kỹ thuật trong các cú giao bóng, smash hoặc cú đánh trái tay (khuỷu gập quá sớm)
-Khởi động không kỹ
-Gặp phải các đối thủ quá mạnh
-Vợt không phù hợp
-Chơi quá sức
Hình thức:
-Tổn thương viêm mãn tính nhóm cơ duỗi và ngửa cẳng tay. Lớp cơ này bám ở đầu dưới xương cánh tay mặt ngoài khuỷu (lồi cầu ngoài xương cánh tay).
-Đầu tiên chỉ đau nhẹ vùng mặt ngoài khuỷu sau khi chơi bóng.
-Sau đó: đau xuất hiện thêm vào buổi sáng lúc mới ngủ dậy, làm vận động khuỷu hơi khó; sau khi làm nóng kỹ thì có thể chơi lại được nhưng khuỷu dễ bị đau nhiều sau khi chơi. Nếu không điều trị đúng bệnh sẽ diễn tiến nặng hơn: đau xuất hiện liên tục cả ngày không thể chơi được, vận động gấp duỗi cổ tay cũng bị đau.
Điều trị:
-Nghỉ chơi (Rest)
-Chườm lạnh (Ice)
-Căng cơ (Stretching)
-Tập phục hồi cơ
-Thuốc
-Nẹp hỗ trợ
Trở lại thi đấu:
-Làm nóng: khởi động thật kỹ
-Chọn vợt phù hợp
-Sửa sai kỹ thuật, nhất là các cú đập, cú giao bóng và cú đánh trái tay
-Tập đánh với lực tăng từ từ (tập chuồng)
-Chơi vừa phải rồi từ từ tăng dần cho hợp sức
-Nên đánh đôi để hạn chế bớt sức vận động
CHẤN THƯƠNG CỔ TAY:
Thường ít gặp
Nguyên nhân:
-Cổ tay sai tư thế.
-Lực đánh quá lớn.
-Cổ tay vận động quá nhiều – thường những người mới tập, trẻ em.
-Cán vợt không phù hợp
Hình thức:
-Thông thường là bong gân nhẹ. Thỉnh thoảng có thể bị tổn thương sụn khớp hoặc bao khớp.
(Hình 3)
CHẤN THƯƠNG GỐI:
Có thể gặp ở VĐV chuyên nghiệp lẫn nghiệp dư.
Đây là chấn thương tương đối nặng, đôi khi cần phải phẫu thuật để bảo đảm sự chịu lực và di chuyển của chân trong thi đấu.
Nguyên nhân:
-Khởi động không kỹ
-Gối xoay vặn đột ngột trong tư thế chịu sức nặng làm các gân cơ, dây chằng bị vặn xoắn quá mức
-Cú đánh với – té
-Di chuyển sai
Hình thức:
-Chấn thương mãn tính:Viêm hoạt mạc khớp gối (bao khớp)
-Chấn thương cấp tính:
Rách sụn nêm
Đứt dây chằng gối
Giãn cơ vùng gối
-Đau khớp do quá tải
CHẤN THƯƠNG BẮP CHÂN:
-Đau dữ dội 1/3 trên bắp chân, dịu ngay sau 10 phút
-Cơ chế: đứt vùng tiếp giáp của cơ sinh đôi trong
-Thường gặp ở người lớn tuổi, khởi động không kỹ
Viêm – đứt gân gót:
-Thường gặp ở VĐV lớn tuổi, gân gót đã bị thoái hóa
-Cố gắng theo banh nên quá tải
CHẤN THƯƠNG CỔ CHÂN:
Nguyên nhân:
-Cổ chân chịu sức nặng của toàn cơ thể, khi ta di chuyển đột ngột, trọng tâm rơi ngoài chân đế gây mất thăng bằng làm bàn chân bị lật
-Giày không phù hợp với mặt sân hoặc không phù hợp với chân
-Đánh với.
Hình thức:
-Tổn thương bong gân (dãn dây chằng cổ chân) cấp tính.
-Viêm hoạt mạc khớp cổ chân.
-Thoái hóa mặt sụn khớp cổ chân
CÁC CHẤN THƯƠNG KHÁC: ít gặp
-Mặt (trúng banh)
-Hạ bộ
-Bụng …

XỬ TRÍ CÁC CHẤN THƯƠNG THÔNG THƯỜNG TRONG TENNIS VÀ CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA CHẤN THƯƠNG

ĐỐI VỚI CÁC CHẤN THƯƠNG PHẦN MỀM CẤP TÍNH:

Việc xử trí ban đầu là quan trọng và rất cần thiết để giảm triệu chứng, giúp tổn thương ổn định, góp phần làm tổn thương lành tốt. Bạn có thể làm trước khi cần có sự can thiệp chuyên sâu của các bác sĩ Y Học Thể Thao trong trường hợp nặng.
CÁC BƯỚC:
R (Rest) – Nghỉ ngơi: nghỉ chơi ngay lập tức sau chấn thương, có thể giữ bất động vùng bị thương bằng nẹp cố định trong 24 – 72 giờ đầu.
I (Ice) – Chườm lạnh: giúp giảm chảy máu bên trong, giảm sưng, giảm viêm cấp tính.
Cách làm: túi chườm lạnh hoặc đá đập nhuyễn bỏ vào bao Nylon rồi bọc  một khăn ướt bên ngoài (không nên chườm đá lạnh trực tiếp lên da có thể làm phỏng lạnh). Có thể dùng túi chườm lạnh có sẵn.
Thời gian: chườm tại chỗ 10 – 15 phút, nghỉ 30 – 45 phút, lặp lại nhiều lần trong ngày, không nên chườm một lần quá lâu có thể gây phỏng lạnh. Chườm lạnh có thể thực hiện trong 24 – 72 giờ đầu sau khi chấn thương.
C (Compression) – Băng ép: băng ép với mục đích làm giảm chảy máu, giảm sưng, có thể làm cùng lúc với chườm lạnh hoặc không có chườm lạnh.
Cách làm: sử dụng băng thun quấn dưới vùng bị tổn thương khoảng 5 – 10 cm quấn lên trên vùng tổn thương.
Chú ý: Những vòng đầu quấn hơi chặt sau đó lỏng dần. Không nên quấn quá chặt có thể chèn ép mạch máu thần kinh.
E (Elevation) – Kê cao: kê cao chi chấn thương giúp máu trở về tim tốt hơn, làm giảm sưng và viêm nhất là đối với chi dưới, có thể nằm kê cao chân 10 – 15 cm trong 24 – 72 giờ đầu.
Chú ý: Trong 48 giờ đầu không được chườm nóng, xoa bóp, kéo nắn chi hay vùng bị tổn thương vì dễ làm tổn thương rách – dập – đứt phần mềm tăng lên, chảy máu nhiều hơn, sưng nề nhiều hơn, hiện tượng viêm tăng lên làm mô bị tổn thương lâu lành hoặc lành với sẹo xấu. Đặc biệt đối với dây chằng, việc xoa bóp với các loại dầu nóng có thể kích thích hình thành các mô sợi xơ (Fibro) thế cho các sợi đàn hồi (collagen) dẫn đến giảm tính đàn hồi và chắc của dây chằng. Sau khi lành, dây chằng trở nên yếu, xơ cứng và dễ bị tổn thương lại.
Có thể dùng thuốc giảm đau hoặc kháng viêm để trợ giúp giảm đau, sưng: Panadol, Alaxan, Tilcotil, Vioxx… (cần có sự hướng dẫn của bác sĩ)
Thông thường các triệu chứng sẽ giảm sau 24 – 72 giờ
Nếu sau 24 – 72 giờ tổn thương không giảm nhiều, hoặc tổn thương ban đầu trầm trọng cần thiết phải gặp Bác sĩ Y Học Thể Thao.
ĐỐI VỚI CÁC CHẤN THƯƠNG PHẦN MỀM MÃN TÍNH:
Thường đau dai dẳng, khó điều trị. Bạn cần khám bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị thích hợp mới mong phục hồi tốt.
ĐỂ PHÒNG NGỪA CHẤN THƯƠNG TRONG QUẦN VỢT BẠN CẦN CHÚ Ý CÁC VẤN ĐỀ SAU:
1.Làm nóng –khởi động kỹ đúng mức, đặc biệt với các VĐV chuyên nghiệp (thường không nên khởi động dưới 15 phút). Chúng tôi sẽ giới thiệu bài – ảnh chuyên về các động tác khởi động – làm nóng – căng cơ trong tennis ở kỳ sau
2.Chọn dụng cụ cho phù hợp:
Giày – vợt: nên tham khảo HLV hoặc người có kinh nghiệm
Mặt sân
3.Chẩn bị tình trạng thể lực tốt trước khi tập luyện. Chú ý không được dùng rượu bia – chất kích thích hoặc cơ thể đang bệnh rất dễ bị chấn thương.
Đối với VĐV chuyên nghiệp nên có bài tập tăng cường sức mạnh cơ vùng vai – khuỷu – cổ tay (với tạ tay, dây kéo…)
4.Sửa chữa các sai sót kỹ thuật: cú giao bóng – cú đập – cú đánh trái tay để tránh bị chấn thương khuỷu, vai.
5.Không nên thi đấu quá ráng sức, nhất là trong thời tiết quá nóng hay quá lạnh rất dễ bị chấn thương. Việc uống nước trong khi tập luyện kéo dài cũng rất quan trọng, cần uống đúng cách khoảng 150 – 200ml nước 50C /30 phút. Không nên uống quá nhiều dễ bị mệt hoặc uống quá ít dễ bị vọp bẻ.
KẾT LUẬN:
Chấn thương trong quần vợt thường không quá nặng nhưng dễ kéo dài dai dẳng làm hạn chế thành tích của VĐV – người luyện tập
Cần điều trị theo quan điểm tích cực “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”
Sự dẻo dai và sức mạnh là chìa khóa ngăn cản chấn thương
Nếu chấn thương kéo dài trên 1 tuần bạn cần bác sĩ chuyên khoa khám và điều trị

Gửi bình luận của bạn


Mã bảo vệ

Tạo mã bảo vệ khác

                          THÔNG TIN LIÊN HỆ     

   

    PHÒNG KHÁM ĐA KHOA PHƯỚC AN - KRÔNG PĂC 

 

  •      ĐC: 143, Giải Phóng -Thị Trấn Phước An -

           Krông Păc - Đăk Lăk .

  •    ( Gần Ngã 3 đi Krông Bông)
  •      Email : pkdkphuocan@gmail.com

 

 

Phòng khám đa khoa Phước An - Krông Păc